Vanaf grote hoogte blijkt de stad vooral een raster. Rechte lijnen, haakse hoeken, en een nummering die het onmogelijk maakt om er echt te verdwalen. Dat patroon is uitgezet in 1811 en sindsdien nauwelijks veranderd, wat betekent dat een wandeling over Manhattan een plan volgt dat ouder is dan bijna elk gebouw eromheen.
De commissie die het raster ontwierp, tekende twaalf brede avenues en meer dan honderdvijftig dwarsstraten over een landschap dat toen nog uit boerderijen, beekjes en rotspartijen bestond. Het plan werd hard uitgevoerd: heuvels werden afgegraven, kreken gedempt, en oude landwegen verdwenen op Broadway na, dat als enige schuin dwars door het patroon blijft lopen. Kritiek was er meteen, want een rechthoekig raster laat weinig ruimte voor pleinen. Pas later kwamen Union Square, Madison Square en Central Park de strengheid verzachten.
Toen de eerste ondergrondse lijn in 1904 opende, bleek het raster ineens een voordeel. Tunnels konden onder de avenues door worden aangelegd, in een rechte lijn en zonder eindeloze onteigeningen. De metro groeide zo mee met het patroon boven de grond, en de nummering van de haltes volgde die van de straten.
Dit nummer opent met een reportage over de landmeters die de eerste stenen markeringen plaatsten, waarvan er nog eentje in het park ligt. In de rubriek Recht Vooruit loopt een medewerker Broadway in zijn geheel af, van punt tot punt. Verder een gesprek met een verkeersplanner over kruispunten die te breed zijn geworden, en een beeldreportage over de brandtrappen die het strakke gevelbeeld doorbreken.
Het raster is nooit af. Straten worden versmald, fietsstroken toegevoegd, hoeken opnieuw getekend. City Streets kijkt naar wat er tussen die lijnen gebeurt, en naar wie ze in beweging houdt.
Meer lezen
EditiesNr. 3, City or Jungle
15 mei 2021
EditiesNr. 1, Lady Liberty
15 januari 2021
EditiesNr. 4, The Empire
15 november 2020
EditiesNr. 3, A Bridge Too Far
15 oktober 2020



