Er bestaat geen enkele foto van New York waarop het gebouw ontbreekt zonder dat het opvalt. Sinds 1931 staat het Empire State Building aan Fifth Avenue tussen 33rd en 34th Street, 381 meter tot het dak en met de antenne ruim boven de 440. Negentig jaar later is de skyline eromheen tien keer verbouwd, torens gesloopt, torens bijgezet, maar de vorm die dit ene gebouw de stad gaf is nooit meer verdwenen.
Het bijzondere zit niet in de hoogte alleen, maar in het tempo. De eerste stalen kolom ging in april 1930 de grond in, de deuren openden op 1 mei 1931: dertien maanden voor 102 verdiepingen. Op de drukste dagen werkten er bijna vierduizend mensen tegelijk aan, en er stonden weken bij waarin viereneenhalve verdieping werd toegevoegd. De reportage Dertien maanden reconstrueert die planning dag voor dag, met de logistiek van staalbalken die pas op de ochtend van gebruik werden aangeleverd, omdat er op de bouwplaats simpelweg geen ruimte was om iets neer te leggen.
Wat vaak vergeten wordt: het gebouw stond jarenlang halfleeg. De crisisjaren leverden zo weinig huurders op dat de bijnaam Empty State Building bleef hangen, en het uitzichtsplatform op de 86ste verdieping bracht in het begin meer op dan alle kantoren eronder samen. In de rubriek Cijfers uit de lift staat hoe die verhouding pas na de oorlog begon te kantelen, en wat een verdieping er destijds per jaar kostte.
Rondom werd het steeds voller. Het Chrysler Building was elf maanden eerder nog de hoogste, de torens van het World Trade Center namen de titel in 1972 over, en sinds 2014 kijkt One World Trade Center op alles neer. De fotoserie Buren in de wolken zet acht van die nieuwkomers naast elkaar, telkens vanaf hetzelfde punt in Queens gefotografeerd, zodat het verschil in dertig jaar in een oogopslag te zien is.
Verder in dit nummer: een gesprek met een onderhoudsmonteur die al negentien jaar de gevelverlichting bedient, en een korte geschiedenis van de kleurcodes waarmee de top van het gebouw feestdagen en herdenkingen aankondigt. Wie na het lezen omhoog kijkt, ziet in elk geval iets meer dan een silhouet.
Meer lezen
EditiesNr. 3, City or Jungle
15 mei 2021
EditiesNr. 2, City Streets
15 maart 2021
EditiesNr. 1, Lady Liberty
15 januari 2021
EditiesNr. 3, A Bridge Too Far
15 oktober 2020



