Roosevelt Island en de kabelbaan

Een eiland van drie kilometer lang in de East River, bereikbaar met een kabelbaan die als tijdelijke oplossing begon en nooit meer wegging. Van pokkenziekenhuis tot technische campus in vijftig jaar.
De waterfront van Roosevelt Island met Manhattan aan de overkant

Midden in de East River, tussen Manhattan en Queens, ligt een eiland van nog geen drie kilometer lang en op het breedste punt tweehonderd meter breed. Roosevelt Island telt ruim twaalfduizend inwoners, heeft een enkele hoofdstraat en wordt bereikt via een metrostation, een brug naar Queens en een kabelbaan die boven de rivier hangt. Die laatste is het bekendst, en terecht.

Drie minuten boven het water

De Roosevelt Island Tramway opende in 1976 als tijdelijke oplossing, in afwachting van een metrolijn die pas in 1989 klaar zou zijn. De tijdelijke oplossing bleef. In 2010 werd de installatie volledig vernieuwd, met twee cabines die voortaan onafhankelijk van elkaar rijden. De rit duurt ongeveer drie minuten en klimt tot zo’n zesenzeventig meter boven de East River.

Het is geen attractie maar openbaar vervoer: het tarief is gelijk aan dat van de metro en dezelfde vervoerskaart werkt. Toch levert de overtocht een uitzicht op dat geen enkele metrolijn kan bieden, met de Queensboro Bridge vlak naast de cabine en de daken van de Upper East Side eronder.

KenmerkGegeven
Geopend1976, volledig vernieuwd in 2010
ReistijdOngeveer 3 minuten
Hoogste puntCirca 76 meter boven de East River
CabinesTwee, elk voor ongeveer 110 passagiers
TariefGelijk aan een enkele metrorit
Lengte van het eilandOngeveer 2,9 kilometer
De kabelbaan in cijfers.

Van Blackwell’s Island tot Roosevelt Island

Het eiland heeft in tweehonderd jaar drie namen gehad. Als Blackwell’s Island was het de plek waar de stad haar gevangenis, haar armenhuis, haar pokkenziekenhuis en haar krankzinnigengesticht neerzette, ver genoeg van Manhattan om vergeten te worden en dichtbij genoeg om er dagelijks een boot heen te sturen. In 1921 werd het Welfare Island, en in 1973 kreeg het de naam van Franklin Delano Roosevelt.

Van die eerste periode staat de ruïne van het pokkenziekenhuis nog overeind, aan de zuidpunt, als enige ruïne in New York die de status van beschermd monument heeft. De muren worden ’s avonds uitgelicht en zijn vanaf de kabelbaan goed te zien. Wat verderop staat de Octagon, de achthoekige entreehal van het voormalige gesticht, tegenwoordig het middelpunt van een woongebouw.

Een eiland dat opnieuw wordt uitgevonden

De zuidpunt kreeg in 2012 het Four Freedoms Park, een ontwerp van architect Louis Kahn dat veertig jaar na zijn dood alsnog werd uitgevoerd. Het park loopt als een driehoek van gras en lindebomen naar een open kamer van graniet die uitkijkt op de haven. De strengheid van het ontwerp maakt het tot een van de stilste plekken die de stad heeft.

Aan de andere kant van het eiland verscheen in 2017 Cornell Tech, een technische campus die het noordelijke deel van een woonwijk in een universiteitsterrein veranderde. Daarmee heeft Roosevelt Island in een halve eeuw de volledige omslag gemaakt: van de plek waar de stad wegstopte wat zij liever niet zag, naar de plek waar zij haar toekomst neerzet.

Wat het eiland vooral bijzonder maakt, is de schaal. Er rijdt een enkele rode bus over de enige hoofdstraat, de stoepen zijn breed en er is nauwelijks doorgaand verkeer. Op vijfhonderd meter van het drukste stadsdeel van de Verenigde Staten hoort een wandelaar het water tegen de kade slaan. Die stilte hoort bij het eiland zoals de kabelbaan erbij hoort.

Deel dit artikel

Meer lezen

Geef een reactie

Reageren kan met een account. Inloggen om te reageren